İngiltere Para Birimi: Sterlin Kaç TL, Eski Banknotlar ve İskoç Parası
Ekim 2021’de 1 sterlin 12,67 TL’ydi. 16 Ekim 2026’da TCMB aynı sterlini 66,01 TL’den satıyor. İngiltere para birimi sterlin, uluslararası kodu GBP, işareti £. Beş yılda TL karşısında 5,2 katına çıkan bu para, Yurt Dışı Rehberi’nde incelediğim paraların en pahalısı.
Sterlinin sorunu yalnızca fiyatı değil. Çekmecede kalmış eski bir 20’lik, Edinburgh’da üstü olarak verilen İskoç banknotu ya da Londra’da KDV’sini geri alamadığınız bir alışveriş, Türkiye’den gidenlerin sık takıldığı konular.
Bunları Bank of England, HMRC ve gov.uk sayfalarından tek tek kontrol ettim. Aşağıda her biri için ne yapmanız gerektiğini yazdım.
İçindekiler
Sterlin, pound, GBP: aynı para
Günlük dilde İngilizler “pound” diyor, resmi adı “pound sterling”. Türkçede yerleşmiş adı sterlin. Bankalarda ve döviz bürolarında kod olarak GBP görürsünüz.
1 sterlin 100 peniye bölünüyor. İngilizcede tekili penny, çoğulu pence. Fiyat etiketinde 2,49 £ yazıyorsa ödeyeceğiniz tutar 2 sterlin 49 peni. Konuşma dilinde sterlin için “quid” kelimesi de kullanılıyor, “five quid” beş sterlin demek.
Dolaşımdaki banknotlar 5, 10, 20 ve 50 sterlinlik. Madeni paralar 1, 2, 5, 10, 20 ve 50 peni ile 1 ve 2 sterlin. Sterlin İngiltere’nin yanında İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’da, Birleşik Krallık’ın tamamında kullanılıyor. İngiltere para birimi dendiğinde kastedilen de aslında bu ortak para.
£ işaretinin kökeni Latince “libra” kelimesi. Eski Roma’da ağırlık ölçüsü olan libra, İngiltere’de bir pound gümüşün değerini anlatmak için kullanılmış, işaret de bu kelimenin baş harfi olan L’nin üstü çizilmiş hâli.
Banknotların arkasındaki dört isim
Bank of England’ın plastik banknotlarının ön yüzünde hükümdar, arka yüzünde Britanya tarihinden bir isim var. Bir banknotu elinize aldığınızda hangisi olduğunu arka yüzden de anlayabilirsiniz.
| Banknot | Arka yüzdeki isim | Kim? |
| 5 £ | Winston Churchill | İkinci Dünya Savaşı’nın başbakanı |
| 10 £ | Jane Austen | Gurur ve Önyargı’nın yazarı |
| 20 £ | J. M. W. Turner | Ressam |
| 50 £ | Alan Turing | Bilgisayar biliminin öncüsü, matematikçi |
Kral III. Charles’lı yeni seride yalnızca ön yüzdeki portre değişti, arka yüzler aynı kaldı. 50’likte Turing’in yer alması teknoloji meraklıları için ayrıca hoş bir ayrıntı. II. Dünya Savaşı’nda Alman şifrelerinin çözülmesinde çalışan Turing, bugün kullandığımız bilgisayarların kuramsal temelini atan isimlerden biri.
1 sterlin kaç TL?
TCMB’nin 16 Ekim 2026 bültenine göre 1 sterlinin döviz satış kuru 66,0056 TL. Elden nakit sterlin alırken bakmanız gereken efektif satış kuru ise 66,1047 TL. Aynı gün euronun satış kuru 55,6180 TL olduğu için 1 sterlin yaklaşık 1,19 euro ediyor.
Sterlinin TL karşısındaki seyrini görmek için TCMB’nin son beş yılın ekim ayındaki bültenlerini tek tek açtım.
Son bir yılda artış yüzde 17 civarında. Geçen ekim 5.630 TL’ye alınan 100 sterlin bugün 6.601 TL.
| Tarih | 1 sterlin (TCMB döviz satış) | 100 sterlin |
| 15.10.2021 | 12,67 TL | 1.267 TL |
| 14.10.2022 | 20,98 TL | 2.098 TL |
| 17.10.2023 | 34,03 TL | 3.403 TL |
| 16.10.2024 | 44,60 TL | 4.460 TL |
| 16.10.2025 | 56,30 TL | 5.630 TL |
| 16.10.2026 | 66,01 TL | 6.601 TL |
Londra’da dört günlük bir bütçe
Bir örnekle bakalım. Londra’da konaklama hariç günde 120 sterlin harcadığınızı düşünün. Dört günde 480 sterlin ediyor.
480 £ × 66,0056 TL = 31.683 TL
Bu parayı nakit sterlin olarak bozdurursanız efektif kur uygulanır ve tutar 31.730 TL’ye çıkar. Fark küçük, ama büronun kuru TCMB’den uzaklaştıkça açılıyor. Bozdurmadan önce büronun satış kurunu bu iki rakamla karşılaştırmanızı öneririm.
Elinizde eski bir sterlin varsa
Yıllar önce bir yolculuktan kalan kâğıt 20 ya da 50 sterlinlik bugün İngiltere’de dükkânda geçmiyor. Bank of England kâğıt banknotları tek tek dolaşımdan çekti, yerlerine plastik (polimer) banknotlar geldi.
| Kâğıt banknot | Dükkânda geçerliliği sona erdi |
| 5 £ | 5 Mayıs 2017 |
| 10 £ | 1 Mart 2018 |
| 20 £ | 30 Eylül 2022 |
| 50 £ | 30 Eylül 2022 |
Tarihleri Bank of England’ın çekilen banknotlar sayfasından aldım. Bu kâğıtların ne kadar çok olduğunu görmek de ilginçti.
Bankanın Mart 2026 tarihli bilgi edinme yanıtına göre dolaşımdan çekilen kâğıt banknotlardan 27 Mart 2026 itibarıyla hâlâ 356 milyon adet, yani yaklaşık 6,1 milyar sterlinlik kısmı geri dönmemişti.
Kâğıt mı plastik mi, nasıl anlaşılır?
Elinizdeki banknotun bir köşesinde şeffaf bir pencere varsa plastik, yani hâlâ geçerli olan seridendir. Pencere yoksa ve dokusu kâğıt gibiyse eski seridendir. Bank of England banknotlarının üstünde yazı olarak “Bank of England” geçiyor, İskoç ve Kuzey İrlanda banknotlarında ise çıkaran bankanın adı yazıyor.
Üstünde Kraliçe II. Elizabeth olan plastik banknotlar da geçerli. Kral III. Charles’lı banknotlar 5 Haziran 2024’te dolaşıma girdi.
Bank of England’ın duyurusuna göre iki seri yan yana kullanılıyor ve yeni banknotlar yalnızca yıpranan eskilerin yerine basılıyor. Kraliçe’li bir 20’liği değiştirmenize gerek yok.
Türkiye’den posta ile değiştirmek
Eski kâğıt banknotlar değerini kaybetmedi. Bank of England’ın değişim sayfasında bunun için bir son tarih olmadığı açıkça yazıyor.
İngiltere’de yaşamayan biri için yol posta. Sayfadan başvuru formunu doldurup yazdırıyorsunuz, banknotlarla birlikte bankanın Essex’teki adresine gönderiyorsunuz.
Banka bu hizmet için ücret almıyor ama aradaki bankalar kesinti yapabiliyor. Para, sterlin kabul eden bir hesaba SWIFT ile yatırılıyor. Hesabın İngiltere’de olması gerekmiyor.
Dikkat etmeniz gereken iki nokta var. 700 sterlini aşan değişimlerde fotoğraflı kimlik ve kalıcı adres belgesinin kopyası isteniyor, adresin İngiltere dışında olması sorun değil.
Banka sayfada işlem süresinin 90 iş gününe kadar uzayabildiğini ve posta riskinin gönderene ait olduğunu belirtiyor. Takip numaralı kargo kullanmak bu yüzden mantıklı.
İngiltere’ye yolunuz düşecekse daha hızlı bir seçenek de var. Aynı sayfa, eski banknotları kendi bankanızda ya da Postanede (Post Office) değiştirmenin genelde daha kolay olduğunu söylüyor.
Size İskoç ya da Kuzey İrlanda banknotu verildiyse
Edinburgh ya da Belfast’tan dönen birinin cüzdanında farklı görünümlü sterlinler olabilir. Birleşik Krallık’ta altı ticari banka kendi banknotunu basma yetkisine sahip.
İskoçya’da Bank of Scotland, Clydesdale Bank ve Royal Bank of Scotland, Kuzey İrlanda’da Bank of Ireland, Danske Bank ve Ulster Bank.
Bu banknotlar sterlin, değerleri de Bank of England banknotuyla aynı. Fark, “legal tender” denen hukuki kavramda.
Bank of England’ın açıklamasına göre İngiltere ve Galler’de legal tender yalnızca Royal Mint madeni paraları ve Bank of England banknotları.
İskoç banknotları İngiltere’de de İskoçya’da da legal tender sayılmıyor. İşin ilginç yanı, Bank of England banknotu da İskoçya’da legal tender değil.
Bu kavram çoğu kişinin sandığı kadar geniş değil. Aynı açıklamada bir dükkânın neyi kabul edeceğine kendisinin karar verebileceği yazıyor. Yani Londra’da bir kafe İskoç 20’liğinizi geri çevirebilir. İskoçya ve Kuzey İrlanda’dan kalan banknotları orada harcamak en zahmetsiz yol.
Kartla ödeme ve temassız sınırı
İngiltere’de kartla ödeme yaygın. Bank of England’ın açıklaması, bir dükkânın yalnızca kart kabul etmeye karar vermesini de yasal sayıyor.
Temassız ödemede yıllarca geçerli olan 100 sterlinlik sınırı İngiltere’nin finans düzenleyicisi FCA 19 Mart 2026’da kaldırdı. Bu, sınırın tamamen kalktığı anlamına gelmiyor. Değişikliği aktaran habere göre İngiliz bankalarının çoğu 100 sterlinlik limiti kendi kararıyla korudu.
Türkiye’de çıkarılmış bir kartla temassız ödemede ne kadar yapabileceğinizi ise kendi bankanızın limiti belirliyor. Haberde yabancı kartlara dair bir bilgi yoktu. Yolculuktan önce bankanızın mobil uygulamasında yurt dışı ve temassız limitlerinizi kontrol etmek iyi olur.
Ödeme ekranında TL ile yerel para arasında seçim çıkarsa hangisini seçmeniz gerektiğini Yunanistan para birimi yazısında anlattım, kural sterlin için de aynı.
Alışverişte KDV’yi geri alamıyorsunuz
Avrupa’da alışveriş yapanların alıştığı Tax Free, İngiltere’de yok. HMRC’nin Aralık 2020 tarihli bülteni iki kararı birlikte duyuruyor.
Havalimanlarındaki vergisiz satış 1 Ocak 2021’de bütün Birleşik Krallık’ta kalktı. Mağazalardan yapılan alışverişte KDV iadesi sistemi (VAT Retail Export Scheme) ise Büyük Britanya’da, yani İngiltere, İskoçya ve Galler’de sona erdi.
İngiltere’de KDV oranı yüzde 20 ve etiket fiyatına dahil. Londra’da gördüğünüz fiyat, ödeyeceğiniz son fiyat.
Türkçe kaynaklarda pek geçmeyen bir istisna var. Aynı bülten, Kuzey İrlanda’daki perakendecilerin AB dışından gelen ziyaretçilere KDV iadesi sunmaya devam edebileceğini söylüyor.
HMRC’nin Kuzey İrlanda rehberine göre bunun için mağazanın sistemi uygulaması, alışverişi yüz yüze yapmanız, VAT 407 formunu doldurmanız ve ürünü satın aldığınız ayı izleyen üçüncü ayın sonuna kadar Kuzey İrlanda ve AB dışına çıkarmanız gerekiyor.
Form çıkışta gümrüğe onaylatılıyor. Belfast’a yolu düşen biri için bu küçük bir fırsat. KDV etiket fiyatına dahil olduğu için 200 sterlinlik bir alışverişin içindeki vergi 200 / 6 = 33,33 sterlin, bugünkü kurla yaklaşık 2.200 TL. Mağaza bir işlem ücreti alıyorsa bunu satış anında söylemek ve formda göstermek zorunda, iade bu ücret kadar azalır.
Bu durum telefon hesabını da değiştiriyor. iPhone yurt dışı fiyatları yazımızda Almanya’yı Tax Free ile hesaplarken İngiltere’yi etiket fiyatıyla hesaplamamızın sebebi bu.
İngiltere’ye girerken ve çıkarken nakit
İngiltere para birimi konusunda son mesele sınırdaki nakit. gov.uk’nin nakit sayfasına göre Büyük Britanya ile Birleşik Krallık dışındaki bir ülke arasında 10.000 sterlin ya da karşılığı ve üzerinde nakit taşıyorsanız gümrüğe beyan etmeniz gerekiyor. Kuzey İrlanda için sınır 10.000 euro.
Kural grup için de geçerli. Aile olarak seyahat ediyorsanız ve toplam nakdiniz 10.000 sterlini buluyorsa, tek tek kimse o tutarı taşımasa bile beyan gerekiyor.
Beyanı internetten en erken yolculuktan 72 saat önce yapabiliyorsunuz, girişte kırmızı hattan geçip görevliye söylemek de mümkün. Beyan edilmeyen nakde el konulabiliyor ve geri almak için 5.000 sterline kadar ceza ödemeniz istenebiliyor.
Bugünkü kurla 10.000 sterlin 660.056 TL ediyor. Türkiye çıkışındaki sınırlar ise daha düşük. 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ’e göre 185.000 TL’yi aşan Türk parası ve 10.000 avroyu aşan döviz çıkışta beyan ediliyor.
Tebliğin ilgili maddelerini Kıbrıs para birimi yazısında ekran görüntüsüyle gösterdim. Yani İngiltere’de beyan gerekmeyen bir tutar, Türkiye’den çıkarken beyan gerektirebiliyor.
Hesap şöyle işliyor. Tek başına 9.000 sterlin nakitle uçan biri İngiltere’de beyan yapmaz ama bu para 10.681 euro ettiği için Türkiye çıkışında beyan etmek zorunda.
Kendi hesabınızı yapın
Bu yazıyı hazırlarken en çok üç hesabı tekrar tekrar yaptım. Aşağıdaki araca o üçünü koydum. İlk sekme sterlin, TL ve euro arasında çeviri yapıyor.
İkinci sekmede elinizdeki banknotun kimin çıkardığını, değerini ve kâğıt mı plastik mi olduğunu seçince geçip geçmediğini ve ne yapmanız gerektiğini söylüyor. Üçüncüsü yanınızdaki nakdi hem İngiltere hem Türkiye sınırına göre kontrol ediyor.
Kurlar TCMB’nin 16 Ekim rakamlarıyla geliyor, bürodaki kuru yazarak değiştirebilirsiniz.
Sterlin hesaplayıcı
Sık sorulan sorular
İngiltere’de euro ile ödeme yapılır mı?
Resmi para sterlin ve bir dükkânın euro kabul etme zorunluluğu yok. Euro alan bir yer çıksa bile kuru kendisi belirler. Kartla sterlin olarak ödemek ya da yola çıkmadan sterlin almak daha öngörülebilir.
Kraliçe’li madeni paralar hâlâ geçiyor mu?
Evet. Kral III. Charles’lı madeni paralar dolaşımda ve Kraliçe’li olanlarla birlikte kullanılıyor. Yeni serinin arka yüzlerinde fındık faresinden arıya Britanya’nın doğasından hayvan ve bitkiler var, 1 sterlinlikte arı, 2 sterlinlikte dört ülkenin ulusal çiçekleri yer alıyor.
Eski kâğıt 50 sterlini Türkiye’de bozdurabilir miyim?
Bu banknot 30 Eylül 2022’den beri İngiltere’de geçmediği için Türkiye’deki döviz bürolarının bunu almaması şaşırtıcı olmaz. Değerini kurtarmanın yolu Bank of England’a posta ile göndermek ya da İngiltere’deki bir bankada veya Postanede değiştirmek.
KKTC’de sterlin neden bu kadar yaygın?
KKTC’nin resmi parası Türk lirası, ama kiralık ev ilanlarının çoğu sterlinle veriliyor. Bu ay baktığım ilanların büyük çoğunluğu sterlindi. Ayrıntıları Kıbrıs para birimi yazısında anlattım.
Bozuk parayla istediğim kadar ödeme yapabilir miyim?
Kural olarak hayır. Bank of England’ın legal tender açıklamasına göre 1 ve 2 penilik madeni paralar en fazla 20 peniye, 5 ve 10 penilikler en fazla 5 sterline kadar legal tender sayılıyor. 1 ve 2 sterlinlik madeni paralarda böyle bir sınır yok. Elinizde biriken bozuklukları dükkânlar yine kabul edebilir, ama zorunlu değiller. Dönüş öncesi bozuklukları havalimanında küçük alışverişlerde harcamak en pratik yol.
Sterlin alırken hangi kura bakmalıyım?
Nakit sterlin alıyorsanız efektif satış kuruna bakın, 16 Ekim’de 66,1047 TL’ydi. Elinizdeki sterlini bozdururken efektif alış kuru geçerli. Büronun verdiği kur bu rakamlardan ne kadar uzaksa komisyon o kadar yüksek.
İlgili yazılar
- Kıbrıs Para Birimi: Kuzeyde Türk Lirası, Güneyde Euro, Kirada Sterlin
- iPhone Yurt Dışı Fiyatları 2026: 17 Pro Max ve 18 Pro Max 7 Ülkede
- Yurt Dışı Çıkış Harcı 2026: Ne Kadar, Nasıl Ödenir, Kaç Gün Geçerli?
- Yunanistan Para Birimi 2026: Euro Kaç TL, 500 Euro Kuralı ve Adalarda Ucuz KDV
- Dubai Para Birimi 2026: Dirhem, Yeni Simge ve TL Karşılığı
- IMEI Kayıt Ücreti 2026: 54.258 TL, Nasıl Ödenir, Ne Zaman Mantıklı?
